Hagelbui in Apeldoorn


Veel schade in Apeldoorn door stenen van vijf centimeter

Hagel speelbal zwaartekracht en stijgwind

Door ANDRÉ HORLINGS

hagel Hagel werd vroeger wel ervaren als een straf van God (Aantekeningen uit de Bijbel) >

(24 juli 1996) Hagelstenen met een doorsnee van meer dan vijf centimeter hebben gisteravond veel schade aangericht in Apeldoorn en omgeving. Zolderramen werden door de ijsklompen versplinterd. Auto's liepen deuken op en veel tenten op campings werden door de hagelstenen vernield.

Hagelbuien met stenen groter dan vier centimeter doorsnee zijn in Nederland niet zeldzaam. ,,Gemiddeld is daar, ergens in ons land, eens in het jaar wel sprake van. Maar dergelijke buien vallen zeer geconcentreerd in een relatief klein deel van het totale noodweergebied. Ze veroorzaken dan ook vooral plaatselijk schade'', zegt 'sneeuwexpert' John Kerkhof uit het Brabantse Rijen, lid van de werkgroep Weeramateurs van Stichting de Koepel in Utrecht, een onderdeel van de Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrekunde.
,,Iedere zomer kent wel zware onweersbuien'', vertelt Kerkhof. ,,Maar het ontstaan van hagel daarbinnen is afhankelijk van veel verschillende factoren. Voordat gisteren de hagelstenen vielen waren ze, op ongeveer drie kilometer hoogte, letterlijk de speelbal van zwaartekracht en opstijgende lucht. Telkens als ze terugkwamen bij de vorstgrens, op een bepaalde plaats in de wolk met geconcentreerde waterdamp, groeiden ze verder aan, om even later weer naar boven gestuwd te worden, terug in de kou. Dat spel zal twintig minuten tot een half uur hebben geduurd. Toen waren ze zo sterk gegroeid, dat de zwaartekracht het won.''

Spel van warmte en kou

De schade werd veroorzaakt door de stenen in het centrum van de wolk. Daarbuiten viel de neerslag 'gewoon' als stortregen omlaag. ,,Alle regen begint als sneeuw'', legt Kerkhof uit. ,,In de winter, als het vriest, bereikt die ook als sneeuw de bodem. In de zomer worden op weg naar de aarde warmere luchtlagen bereikt. Dan smelt de sneeuw en ontstaat regen.''
Bijzondere weersomstandigheden kunnen daar verandering in brengen. ,,Door turbulente bewegingen veranderen de sneeuwvlokken in stuifbolletjes; de 'zachte hagel' die als het ware van je jas rolt. Als die te maken krijgen met opstijgende lucht kunnen ze aangroeien tot hagelstenen.''
De kans op hagelbuien is volgens Kerkhof landinwaarts veel groter dan dicht bij zee. ,,Voor het ontstaan van deze weersituatie is warmte nodig. Bij de kust is de invloed van het koele zeewater te groot. Boven land wordt de aarde door de zon verwarmd. De warme lucht stijgt op, er ontstaat thermiek; opstijgende lucht.

Records

Op 14 mei 1985 vielen in Oud-Loosdrecht in de provincie Utrecht de grootst gemeten hagelstenen van de afgelopen zestien jaar: 60 mm doorsnee. Soms vallen dergelijke buien op dezelfde datum in verschillende uithoeken van in het land. Zo vielen op 4 juli 1994 zowel in Purmerend (Noord-Holland) als Baexem (Limburg) stenen van 50 mm. Frank Magdelijns, 'onweersredacteur' van het blad de Weerspiegel, heeft vanaf 1980 een recordlijst bijgehouden.

3 aug. 1980 Breda (N.Br) 45-55 mm
2 juni 1984 Nijeveen (Dr) 40 mm
9 juli 1984 Tilburg (N.Br) 42 mm
- Zwijndrecht 40 mm
14 mei 1985 Oud-Loosdrecht (Utr) 60 mm
26 mei 1985 Huizen (N-H) 40 mm
28 aug. 1988 Mijdrecht (Z-H) 45 mm
25 mei 1992 Prinsenbeek (N.Br) 47 mm
18 mei 1993 Wenum (Gld) 45 mm
20 mei 1993 Denekamp (Ov) 40 mm
4 juli 1994 Purmerend (N-H) 50 mm
- Baexem (Lim) 50 mm
21 juli 1995 Driel (Gld) 50 mm
- Dordrecht (Z-H) 45-50 mm
23 aug. 1995 Onstwedde (Gro) 50 mm
23 juli 1996 Apeldoorn 50-60 mm



DUTCH COURAGE'S PRODUCTIONS
Documentaires: Arnhem Spookstad | Rees: De verzwegen deportatie | Kriegsgefangenenpost | Drama SS Pavon
Publicaties: Artikelen en features | Krapulistische oprispingen | 100 jaar Apeldoornse Courant
Webcams: World Webcam Monitor > Unprotected webcams > Cruiseship cams > List of webcams and more
Media: Press > TV > Radio & video > Twitter and more
World: Atlas | Natural events | Weather > Climate change | Disasters > Earth's End
Various: Dutch Courage's Boeken | Guitar at Charles Bridge | Contact

Aangepast zoeken
© André Horlings
Make a Free Website with Yola.